Barkodlu Sistemler

 

BARKOD NEDİR ?
Barkod, ticaret ve sanayinin hemen her alanında yaygın olarak kullanılan bir Otomatik Tanıma / Veri Toplama (OT/VT) tekniğidir. Barkod etiketlerinin ucuz ve üretiminin kolay olması, okuyucu cihazlarının çok çeşitli ve ucuz olması bu yaygınlığın önemli nedenlerindendir.

Çok yaygın olarak kullanılan tek boyutlu barkodların yanısıra, çok daha fazla bilgi barındıran 2 boyutlu barkodlar da geliştirilmiştir.

Barkodun Tarihçesi
İlk barkod uygulaması tren vagonlarını tanıyabilmek amacıyla 1959 yılında geliştirilmeye başlanmıştır. 1962 yılında barkodu okuyabilecek ilk cihaz geliştirilmiştir. Barkod ticari anlamda, 1970 yılında perakende satışta kolilerin izlenmesi amacıyla kullanılmıştır. Ardından otomotiv sanayiinde benimsenmiştir. Günümüzde hemen her alanda kullanılan barkod, yılda %25 yayılma hızına sahiptir ve bütün dünyadaki veri toplama sistemlerinin %90’ını oluşturmaktadır.

Barkodun Kullanıldığı Başlıca Alanlar
•Perakende Satış •Depolama, Dağıtım •Sevkiyat •Üretim, Malzeme Takip, Kalite Kontrol •Personel Devam Kontrol •Demirbaş İzleme •Doküman Yönetimi •Sağlık

Barkodun Yararları
Barkod veri toplamada iki temel yarar sağlamaktadır; kesinlik ve hız. İstatistiklere göre verilerin klavyeden girilmesi sırasında ortalama 300 karakterden birisi kesinlikle hatalı olmaktadır. Bu oran barkodda 3 milyonda birdir. Veri girişi 8-10 kat daha hızlıdır. Bu özellikler barkodu, süpermarketler, depolar gibi çok yüksek hacımlı verilerin izlendiği yerlerde oldukça popüler kılmaktadır.

Barkod Türleri
Pek çok barkod sembolojisi veya dili vardır. Her semboloji kendisine ait karakter kodlama , basım ve kod çözme gerekleri, hata düzeltme vb. kurallarına sahiptir. Bazı barkod sembolojileri yalnızca rakamlar ile sınırlı iken bazıları rakam, harf ve bir takım işaretleme karakterini de içerir. Hatta 256 karakterlik ASCII tabloyu içeren barkod sembolojileri de vardır.

Şu ana kadar bilinen yaklaşık 255 barkod türü vardır. Etkin bir uygulama yaratmak için uygun barkod türünün seçimi oldukça önemlidir. Seçimde etkili olan faktörler arasında verinin büyüklüğü ve şekli, veri yoğunluğu, güvenlik sayılabilir. Aşağıda en fazla kullanılan barkod türleri açıklanmıştır:

EAN (European Article Numbering)
Tüm Avrupa ülkelerinde daha çok perakende sektöründe EAN-13 adı verilen ve 13 adet rakamdan oluşan barkod kullanılır. İlk 3 rakam ülke kodunu, sonraki 4 rakam üretici kodunu, sonraki 5 rakam ürün kodunu, son rakam da sınıflandırma numarasını verir. Türkiye’nin ülke kodu 869’dur. Firma numarası ise ülkemizde TOBB Milli Mal Numaralama Merkezi tarafından verilmektedir. Öte yandan üretim tarihi, lot/parti no, son kullanma tarihi ve ürün miktarı gibi bilgiler EAN-128 barkodu ile basılırlar.

Interleaved 2 of 5
1972 yılında Computer Identics tarafından geliştirilmiştir. Yalnızca rakamlardan oluşan bir koddur. Her rakam 5 adet siyah çubuktan oluşur, bunlardan 2’si kalındır. Aradaki beyaz ayırıcı çubuklar incedir. UCC (Universal Code Council) tarafından sevkiyat konteynerlerinin işaretlenmesi için uygun bulunmuştur.

Code 39
Intermec tarafından 1975 yılında geliştirilmiştir. Endüstri uygulamalarında en çok tercih edilen koddur.Bütün rakam ve harfler ile 7 adet özel karakter kullanılabilir. Her karakter 9 adet çubuktan oluşur, bunlardan 3’ü kalındır. Kodun başında ve sonunda kontrol bitleri vardır. Kodun tek kötü yanı diğerlerine oranla fazla yer kaplamasıdır.

Code 128
1981 yılında Computer Identics tarafından geliştirilmiştir. 128 adet ASCII karakteri kapsayan bir koddur. Az yer kapladığından çok yoğun bilgilerin kodlanmasına uygundur.